Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie Wydział XXV Cywilny z dnia 10 stycznia 2013 r.
XXV C 1710/12

Orzeczenie zostało uchylone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie Wydział VI Cywilny z 26 marca 2013 r., VI ACz 540/13.

Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział XXV Cywilny w składzie:

Przewodniczący:           SSO Anna Pogorzelska

Sędziowie:                     SSO Hanna Jaworska; SSO Krystyna Stawecka

po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa grupowego wytoczonego przez W. L. jako reprezentanta grupy przeciwko A. K. o zapłatę w przedmiocie wniosku reprezentanta grupy o udzielenie zabezpieczenia

postanawia:

oddalić wniosek.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu Wydział I Cywilny z dnia 7 stycznia 2013 r.
I C 605/11

Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:     SSO Magdalena Domińczyk-Trzciańska

Sędziowie:              SSO Ryszard Kądziela, SSO Beata Hetmańczyk

po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. w Opolu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. M. – reprezentanta grupy przeciwko (…) Spółka z o.o. w O. o zapłatę

postanawia:

na podstawie art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 44) ustalić, iż w skład grupy wchodzą następujące osoby: [dane członków grupy].

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie Wydział I Cywilny z dnia 20 grudnia 2012 r.
I ACz 2237/12

  1. Brak jest podstaw, aby przepisy o postępowaniu zabezpieczającym (art. 730 i n. k.p.c.) stosować w postępowaniu w przedmiocie kaucji na zabezpieczenie przyszłych kosztów procesu w postępowaniu grupowym (art. 8 u.post.grup). Postępowanie to nie jest bowiem rodzajem postępowania zabezpieczającego (mimo że wykazuje pewne cechy zbliżone). Sam fakt, że art. 24 ust. 1 u.post.grup. nie wyłącza zastosowania przepisów art. 730 i n. k.p.c. w postępowaniu grupowym, nie oznacza automatycznie, że sąd rozpoznający wniosek o zobowiązanie powoda do złożenia kaucji na podstawie art. 8 u.post.grup. powinien te przepisy stosować, a zwłaszcza stosować je wprost.
  2. Celem zobowiązania powoda do złożenia kaucji w postępowaniu grupowym jest zabezpieczenie kosztów procesu, które poniesie pozwany. Chodzi tu o zapewnienie pozwanemu realnej możliwości zaspokojenia jego ewentualnego przyszłego roszczenia o zwrot kosztów procesu. W tym zatem sensie, cel ustanowienia kaucji w postępowaniu grupowym jest zbliżony do celu postępowania zabezpieczającego, który polega na zapewnieniu stronie – w razie uwzględnienia roszczenia procesowego tej strony – wykonania przyszłego orzeczenia lub osiągnięcia innego celu tego postępowania. Cel postępowania zabezpieczającego wyraża określona w art. 7301 1 i 2 k.p.c. przesłanka interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sąd rozpoznający wniosek oparty na art. 8 u.post.grup. powinien mieć to na względzie. Z uwagi na to, że zobowiązanie powoda do złożenia kaucji jest fakultatywne, sąd w każdym wypadku powinien rozważyć – opierając się na analizie okoliczności konkretnej sprawy – czy ustanowienie kaucji jest uzasadnione i celowe. Sąd może przy tym do pewnego stopnia posiłkować się dorobkiem orzecznictwa i doktryny wypracowanym na podstawie art. 7301 1 i 2 k.p.c., jednak przepisu tego wprost, a nawet przez analogię, stosować nie powinien.
  3. W pewnych wyjątkowych wypadkach możliwe jest uwzględnienie kosztów sporządzenia prywatnej opinii, operatu szacunkowego, etc. jako wydatku niezbędnego do celowego dochodzenia praw lub obrony praw w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. Jest to jednak uzasadnione jedynie wówczas, gdy dopiero uzyskanie takiej opinii czy ekspertyzy pozwala stronie na doprecyzowanie jej stanowiska procesowego i merytoryczną obronę przed zadaniami procesowymi i twierdzeniami strony przeciwnej.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi Wydział I Cywilny z dnia 30 listopada 2012 r.
I ACz 1370/12

  1. Kaucja w celu zabezpieczenia kosztów procesu strony pozwanej jest specyficzną – wyjątkową w porównaniu do zasad postępowania określonych w Kodeksie postępowania cywilnego instytucją, przewidzianą w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym – która w konsekwencji może być stosowana jedynie w sprawach rozpoznawanych w trybie postępowania grupowego.
  2. Treść art. 1 ust. 1 oraz art. 10 tej ustawy wskazuje na etapowość postępowania w sprawie roszczeń dochodzonych w postępowaniu grupowym. Choć powołana ustawa nie reguluje terminu do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku, a jedynie wyraźnie zakreśla termin do jego ewentualnego złożenia, analiza jego zasadności w momencie, kiedy jeszcze nie wiadomo, czy zainicjowane postępowanie grupowe okaże się dopuszczalne (zgłoszone roszczenia mieszczą się w kategorii roszczeń dopuszczalnych do dochodzenia w trybie wskazanej ustawy) jest bezprzedmiotowa. Przedmiotowy wniosek powinien stać się przedmiotem rozpoznania sądu dopiero na wypadek przesądzenia o dopuszczalności niniejszego postępowania grupowego.
  3. Oceniając wysokość ewentualnej kaucji i warunki jej płatności sąd powinien mieć na względzie przede wszystkim jej wielkość w relacji do wartości przedmiotu sporu, jak również choćby potencjalne – przewidywane, realne koszty procesu, jakie strona powodowa musiałaby ponieść na wypadek bezzasadności powództwa, w tym koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej na poziomie porównywalnym, do kosztów jakich w tym zakresie domaga się, czy mogłaby skutecznie domagać się strona powodowa. Z pola widzenia sądu okręgowego nie może bowiem każdorazowo umykać zasada równego traktowania stron.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi Wydział I Cywilny z dnia 29 listopada 2012 r.
I ACz 1485/12

  1. Przedmiotem żądania pozwu nie są roszczenia poszczególnych członków grupy o zapłatę, a jedynie przesądzenie zasady odpowiedzialności pozwanego. Wyrok, który ma zapaść w sprawie, będzie spełniać rolę prejudykatu umożliwiającego dochodzenie roszczeń o zapłatę. W tej sytuacji oszacowanie potencjalnych kosztów procesu pozwanego musi uwzględniać jednolicie określoną dla wszystkich członków grupy wartość przedmiotu sporu, a nie wartość tę wyliczoną odrębnie dla każdego z nich. Stąd wynika wskazana przez Sąd granica ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej (43.200 zł).
  2. Oceniając zasadność żądania pozwanego zabezpieczenia kosztów procesu poprzez złożenie przez powoda kaucji, nie można tracić z pola widzenia etapu, na jakim ocena ta jest dokonywana i celu powyższej regulacji. Bez wątpienia wprowadzenie regulacji w przedmiocie kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu miało stanowić skuteczną tamę przed nadużywaniem instytucji powództw grupowych. Pozwany, składając taki wniosek, winien jednak uprawdopodobnić po pierwsze, że wytoczone przeciwko niemu powództwo jest oczywiście bezzasadne lub że jego uwzględnienie jest mało prawdopodobne, a zatem nosi cechy „pieniactwa procesowego”, a po drugie, że brak ustanowienia kaucji na zabezpieczenie jego przyszłego roszczenia o zasądzenie zwrotu kosztów procesu uniemożliwi lub poważnie utrudni ich egzekucję od strony powodowej.

Zarządzenie Przewodniczącego z 20 listopada 2012 r.
I C 1419/10

Ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego

Przed Sądem Okręgowym w Krakowie Wydziałem I Cywilnym zostało wszczęte postępowanie grupowe do sygn. akt I C 1419/10 w trybie ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (Dz. U. z 2010 r., Nr 7, poz. 44) z powództwa Z. R., działającego w charakterze reprezentanta grupy, przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie Ś., Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.; Województwu Ś. – Ś. Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.; Powiatowi S. oraz Gminie Miejskiej S. (dalej łącznie jako: „Pozwani”) o ustalenie ich solidarnej odpowiedzialności.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku Wydział I Cywilny z dnia 12 listopada 2012 r.
I C 1257/12

Sąd Okręgowy w Gdańsku Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:           SSO Małgorzata Zwierzyńska

Sędziowie:                     SSO Piotr Daniszewski, SSR Karolina Sarzyńska (del.)

po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa reprezentanta grupy (…) przeciwko (…) Sp. z o.o. w Gdańsku w upadłości o zapłatę postanawia:

umorzyć postępowanie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczeniu.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie Wydział I Cywilny z dnia 19 października 2012 r.
I ACz 1777/12

  1. Częściowe odrzucenie pozwu jest konstrukcją znaną i stosowaną w praktyce sądowej, mimo braku wyraźnego oparcia w przepisach k.p.c. Nie ma powodu, by pozbawiać sąd takiej kompetencji w postępowaniu grupowym. Jednocześnie odmowa rozpoznania całej sprawy w postępowaniu grupowym, w sytuacji, gdy da się bez trudu oddzielić roszczenia spełniające jego przesłanki, byłaby rozwiązaniem sztucznym i niezgodnym z postulatem powszechności postępowania grupowego.
  2. Odrzucenie w całości pozwu, wobec stwierdzenia, że tylko w stosunku do niektórych członków grupy nie jest możliwe prowadzenie postępowania grupowego, byłoby uzasadnione wówczas gdyby pozostało mniej niż 10 osób, których roszczenia nadawałyby się do rozpoznania w postępowaniu grupowym (art. 1 ust. 1 ustawy o postępowaniu grupowym).
  3. Obowiązujące przepisy ustawy o postępowaniu grupowym wskazują na moment postępowania po którym złożenie przez członka grupy oświadczenia o wystąpieniu z niej jest bezskuteczne. Stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy, taka sytuacja zachodzi po wydaniu przez sąd postanowienia co do składu grupy. Jest to faza postępowania która następuje już po wydaniu przez sąd postanowienia o dopuszczalności postępowania grupowego. A contrario, do momentu wydania postanowienia co do składu grupy złożenie oświadczenia o wystąpieniu członka z grupy jest dopuszczalne i skuteczne.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku Wydział I Cywilny z dnia 17 października 2012 r.
I C 1257/12

Sąd Okręgowy w Gdańsku Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:           SSO Małgorzata Zwierzyńska

Sędziowie:                     SSO Piotr Daniszewski, SSR Karolina Sarzyńska (del.)

po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa reprezentanta grupy (…) przeciwko (…) Sp. z o.o. w Gdańsku o zapłatę,

postanawia:

na podstawie art. 174 § 1 pkt. 4 k.p.c. zawiesić postępowanie w sprawie.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie Wydział XVI Gospodarczy z dnia 9 października 2012 r.
XVI GC 595/11

Teza nr 2 została zakwestionowana przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACz 2237/12, którym jednak oddalono zażalenie na niniejsze postanowienie.

  1. Obowiązek złożenia kaucji aktorycznej w postępowaniu grupowym służy zapewnieniu równowagi procesowej stron i zapobiega naużywaniu instytucji dochodzenia roszczeń w postępowaniu grupowym. Należy jednak zauważyć że ten argument nie może być jedynym branym pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku.
  2. Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym w art. 24 ust. 1 wyłączyła ze stosowania niektóre przepisy k.p.c., co nie dotyczy jednak regulacji z zakresu zabezpieczenia roszczeń. To powoduje, że w sprawie o zabezpieczenie kaucji wnioskodawca winien uprawdopodobnić interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia (art. 730 § 1 k.p.c.).