Niemcy

Przed implementacją Dyrektywy 2020/1828 mechanizmem najbardziej przypominającym class action w prawie niemieckim było tzw. ustalające postępowanie wzorcowe (niem. Musterfeststellungsverfahren), pozwalające na łączne przesądzenie okoliczności spornych wspólnych dla wielu spraw i ułatwienie późniejszego dochodzenia roszczeń przez uprawnione podmioty indywidualnie.

Historycznie wcześniejszym środkiem prawnym był, wprowadzony w 2005 r., wniosek o ustalenie wzorcowe (niem. Musterfeststellungsantrag) przewidziany dla sporów z zakresu rynku kapitałowego. Procedura polegała na tym, że jedna ze stron wszczętego już przed sądem sporu indywidualnego może zawnioskować, by określone przez nią zagadnienia prejudycjalne, których znaczenie wykracza poza rozstrzygnięcie pojedynczego sporu, zostały w sposób wiążący przesądzone w drodze orzeczenia wzorcowego (niem. Musterentscheidung) na potrzeby wszystkich toczących się równolegle procesów. Wniosek był upubliczniany w specjalnym rejestrze, do którego mogą zgłaszać się wnioskodawcy z innych postępowań, w których występuje jednakowe zagadnienie prejudycjalne.

Implementacja Dyrektywy 2020/1828
Akt implementujący Dyrektywa została w Niemczech wdrożona; projekt ustawy implementującej (Gesetz zur Umsetzung der Richtlinie (EU) 2020/1828 über Verbandsklagen zum Schutz der Kollektivinteressen der Verbraucher und zur Aufhebung der Richtlinie 2009/22/EG sowie zur Änderung des Kapitalanleger – Musterverfahrensgesetzes (Verbandsklagenrichtlinienumsetzungsgesetz – VDUG) został przyjęty przez Bundestag 7 lipca 2023 r. i zatwierdzony przez Bundesrat 29 września 2023 r.; ustawa weszła w życie 13 października 2023 r.
Rodzaj postępowania oraz model Powództwo grupowe; Zasada przystępowania do grupy oparta została na modelu opt-in.
Podmiot upoważniony do wytoczenia powództwa Uprawniona organizacja
Finansowanie przez podmioty trzecie Dopuszczalne. Organizacje konsumenckie muszą ujawnić pochodzenie środków finansowych na potrzeby postępowania sądowego oraz przedłożyć umowę o finansowaniu. Nie mogą być także zależne kapitałowo od przedsiębiorstw na poziomie większym, niż 5%.
Ułatwienia dla konsumentów Jedynie uprawdopodobnienie liczebności grupy; dochodzone roszczenia muszą być do siebie tylko „zasadniczo podobne”; długi termin na przystąpienie do grupy (3 tygodnie od zakończenia rozpraw w pierwszej instancji)
Pozostałe uwagi Oprócz konsumentów, powództwo może zostać wytoczone także na rzecz małych przedsiębiorców (przedsiębiorcy, którzy zatrudniają nie więcej niż dziesięciu pracowników, a ich roczny obrót nie przekracza 2 milionów euro)

 

Aktualizacja: luty/marzec 2025 r.